Je zult niet de eerste zijn die zich afvraagt hoeveel je per maand moet beleggen om op je zestigste te kunnen stoppen met werken. Enkele jaren geleden kon je met zo’n vraag alleen terecht bij een financieel adviseur, maar tegenwoordig kun je hierop binnen tien seconden een antwoord krijgen dankzij AI.
Waar kunstmatige intelligentie aanvankelijk vooral werd gezien als hulpmiddel voor teksten en afbeeldingen, schuift AI inmiddels op richting een terrein dat traditioneel was voorbehouden aan banken, planners en vermogensbeheerders, namelijk financieel advies.
Consumenten gebruiken AI inmiddels voor het opstellen van budgetten, pensioenberekeningen, het analyseren van hun portefeuille en zelfs voor concrete beleggingsbeslissingen. Ook Nederlandse beleggers experimenteren volop met prompts als: "Hoeveel risico loop ik?", "Past mijn portefeuille nog bij mijn leeftijd?" en "Kan ik over tien jaar eerder stoppen met werken?"
Altijd beschikbaar, kost vrijwel niets en heeft geduld
Het is niet gek dat zij zich richten tot AI. Een financieel adviseur is duur, een vermogensbeheerder is vaak pas interessant vanaf een aanzienlijk vermogen en de gemiddelde bank beperkt zich tegenwoordig vooral tot standaardoplossingen. AI daarentegen is 24 uur per dag beschikbaar, kost vrijwel niets en heeft oneindig veel geduld.
Bovendien blijkt de technologie verrassend goed in eenvoudige financiële analyses. Het vergelijken van hypotheekscenario's, het maken van begrotingen of het doorrekenen van verschillende pensioenuitkomsten behoort inmiddels tot de dagelijkse praktijk.
Beschermt niet tegen emoties
Maar daar begint ook meteen het probleem. Want financiële planning draait uiteindelijk veel minder om rekenen dan veel mensen denken. Iedere rekenmachine kan uitrekenen hoeveel vermogen nodig is om financieel onafhankelijk te worden. De moeilijke vragen beginnen pas daarna.
Wat gebeurt er als belastingregels veranderen? Wat als je partner eerder stopt met werken? Hoe ga je reageren op een beursdaling van 35%? En hoeveel risico ben je werkelijk bereid te nemen als de koersen maanden achter elkaar dalen?
Juist daar komt menselijke ervaring om de hoek kijken. Een algoritme kent jouw risicoprofiel alleen voor zover jij het zelf kunt omschrijven. Een goede adviseur herkent juist de zaken die klanten vaak over zichzelf verkeerd inschatten. De belegger die denkt offensief te zijn totdat de beurs crasht, of de spaarder die vooral bang blijkt te zijn om kansen mis te lopen.
Van rekenen naar interpreteren
Dat betekent niet dat AI geen rol krijgt in financieel advies. Integendeel. De eerste analyse van een portefeuille, pensioenberekeningen en scenarioanalyses zullen waarschijnlijk steeds vaker door AI worden uitgevoerd. Dat bespaart tijd, verlaagt kosten en maakt financieel advies toegankelijker voor een veel grotere groep mensen.
De rol van de adviseur verschuift daardoor van rekenen naar interpreteren. Misschien wordt de financieel adviseur van de toekomst wel minder analist en meer coach, gedragspsycholoog en sparringpartner.
Want hoe goed AI ook wordt in rekenen, er zal toch iemand moeten zijn die je ook kan beschermen tegen je eigen emoties. En daar kan een financieel adviseur juist weer beter bij helpen.