Steeds meer Nederlanders halen financiële informatie van sociale media. Vooral onder jongeren zijn zogeheten finfluencers populair: influencers die tips geven over beleggen, crypto of financiële onafhankelijkheid. Die laagdrempelige informatie kan helpen om meer over geldzaken te leren, maar toezichthouders waarschuwen dat de grens tussen voorlichting en promotie vaak vervaagt.
Die waarschuwing kreeg onlangs opnieuw aandacht. Nationale-Nederlanden startte eind juni een campagne om jongeren weerbaarder te maken tegen misleidende financiële informatie op sociale media. Aanleiding is onder meer onderzoek waaruit blijkt dat vrijwel alle jongeren online content tegenkomen waarin snel rijk worden centraal staat. Tegelijkertijd gebruikt bijna een kwart van Generatie Z finfluencers als informatiebron en vertrouwt ze ook.
De Autoriteit Financiële Markten (AFM) waarschuwt al langer voor de risico's. In een onderzoek onder ruim 150 finfluencers concludeerde de toezichthouder dat veel van hen beleggen toegankelijk maken, maar dat het belang van de volger niet altijd vooropstaat. Volgens de AFM ontbreekt het regelmatig aan transparantie over commerciële belangen en worden soms risicovolle producten aangeprezen.
Disclaimer is geen vrijbrief
"Dit is geen financieel advies”, is een veelgebruikt zinnetje dat je geregeld onder video’s of berichten ziet. Toch betekent zo'n disclaimer niet automatisch dat de inhoud geen beleggingsadvies bevat.
De AFM stelt dat sommige finfluencers die zo'n disclaimer plaatsen wel individuele aanbevelingen doen, bijvoorbeeld tijdens vraag-en-antwoordsessies of in besloten online groepen. Voor het geven van beleggingsadvies is in veel gevallen een vergunning nodig. Zonder vergunning is het niet toegestaan.
Let op verborgen belangen
Een ander aandachtspunt is de manier waarop influencers geld verdienen. Sommigen ontvangen vergoedingen voor het aanbrengen van klanten bij een broker of beleggingsplatform of verkopen zelf cursussen of abonnementen.
Volgens de AFM zijn finfluencers daar lang niet altijd duidelijk over. Daardoor kan voor volgers onduidelijk zijn of een aanbeveling is ingegeven door eigen overtuiging of door een financieel belang.
Hoge rendementen
Wie op sociale media beloftes ziet over snelle winsten of vrijwel risicoloos rendement, doet er goed aan extra kritisch te zijn. De AFM noemt onder meer het promoten van complexe producten zoals CFD's, vreemde valuta en bepaalde cryptoproducten. Ook waarschuwt de toezichthouder voor aanbieders die geen vergunning hebben.
Dat deze risico's niet theoretisch zijn, blijkt uit recente handhaving. De AFM legde in 2024 en 2025 boetes op aan personen die volgens de toezichthouder samenwerkten met de illegale vermogensbeheerder Grinta Invest. Zij promootten de partij en brachten beleggers aan, terwijl Grinta Invest niet over de vereiste vergunning beschikte. Volgens de AFM zijn beleggers daardoor uiteindelijk hun geld kwijtgeraakt.
Stel jezelf deze vragen
Wie financiële content op sociale media bekijkt, kan zichzelf een paar eenvoudige vragen stellen:
- Is duidelijk of de influencer wordt betaald voor de aanbeveling?
- Worden ook de risico's benoemd, of alleen de mogelijke winst?
- Gaat het om algemene uitleg of om een concrete koop- of verkooptip?
- Heeft de aanbieder of tussenpersoon een AFM-vergunning?
- Klinkt het aanbod te mooi om waar te zijn?
De AFM adviseert consumenten altijd eerst te controleren of een financiële onderneming of adviseur over de juiste vergunning beschikt. Via de registers en waarschuwingslijsten op de website van de toezichthouder is dat eenvoudig na te gaan. De AFM heeft ook een tool die beide in één keer doorzoekt: "Check je aanbieder".
Dat iemand veel volgers heeft, betekent volgens de toezichthouder niet automatisch dat de informatie betrouwbaar is. Sociale media kunnen een nuttige eerste kennismaking met beleggen bieden, maar belangrijke financiële beslissingen vragen om meer dan een overtuigende video van een paar minuten, is dus de boodschap van de AFM.