Het Amerikaanse exceptionalisme is een dominant thema op de financiële markten en niet zonder reden. Beleggers profiteerden decennialang van de kracht van de Amerikaanse economie, gesteund door een veerkrachtige consument, wat resulteerde in aanzienlijke koerswinsten en een sterke dollar.
Met zijn handelsbeleid zet president Donald Trump de verhoudingen in de wereldhandel echter op scherp. Trump kwam al met flinke importheffingen voor veel handelspartners en dit zorgt ervoor dat beleggers, vooral in april en de maanden erna, even wat minder vertrouwen kregen in de VS als veilige haven.
Wall Street ging flink onderuit op 2 april, 'Liberation Day', toen Trump forse heffingen aankondigde voor vrijwel alle handelspartners van de VS. Dit zette een daling van de dollar in gang, maar ook obligatiekoersen en aandelen stonden fors onder druk.
Hierdoor dook steeds vaker de vraag op hoe groot het risico is dat de VS zijn status als veilige haven verliest, als obligaties en de dollar geen bescherming meer bieden in tijden van onrust.
Alternatief ontbreekt
Volgens analisten van de Amerikaanse vermogensbeheerder Raymond James is de VS nog steeds een veilige haven, maar dat neemt niet weg dat er het een en ander is veranderd. De analisten stellen dat de status als veilige haven wordt ondersteund door de centrale rol van de VS in de mondiale financiële sector. De dollar is niet alleen de meest gebruikte valuta voor mondiale transacties, maar Amerikaanse staatsobligaties worden ook nog eens als benchmark gezien voor vrijwel alles: van hypotheken tot consumentenleningen en bedrijfsleningen.
Toch zag Raymond James in de afgelopen jaren enkele situaties ontstaan waarbij Treasuries niet de bescherming konden bieden die zij in de jaren daarvoor wel boden. Zo fungeerden de obligaties in maart 2020, toen de coronapandemie de wereld in de greep hield, niet als schokdemper, terwijl dat bij veel andere onrustige periodes wel het geval was. Dit laat volgens de analisten zien dat de veerkracht van de Amerikaanse obligatiemarkt soms serieus wordt getest.
"Maar er is simpelweg geen alternatief als het vertrouwen in Amerikaanse staatsobligaties of de dollar écht helemaal zou wegvallen”, aldus analisten van Raymond James. Er is volgens hen geen markt die in omvang, liquiditeit of invloed in de buurt komt bij de Amerikaanse staatsobligatiemarkt. "De staatsobligatiemarkt in de VS is even groot als de Chinese, Japanse, Britse, Franse, Italiaanse en de Duitse markt bij elkaar."
Geen vertrouwenscrisis
Ook de zorgen over de dollar als reservemunt vindt Raymond James overtrokken. De greenback maakt nog steeds 60% uit van de mondiale reserves. "Een zwakkere dollar toont geen vertrouwenscrisis, maar is eerder het gevolg van een herijking van de verwachtingen in het huidige onzekere handelsklimaat", aldus analisten.
Raymond James concludeert dat het snel veranderende klimaat en de groeiende zorgen over het fiscale beleid in de Verenigde Staten enkele traditionele marktcorrelaties doorbreken. Toch ziet de vermogensbeheerder hierin geen aanwijzing voor het begin van een structurele regimeverschuiving.
"De toegenomen stress in de markt in april leidde tot ongebruikelijke bewegingen, maar we zijn van mening dat Amerikaanse staatsobligaties hun rol als schokdemper blijven vervullen in tijden van onrust. Verwar de cyclische bewegingen van de dollar niet met een structureel verlies van zijn status als wereldwijde reservemunt."
Lees ook: Tussenstand van het cijferseizoen tot dusver